ΑΝΕΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ, ΌΡΟΣ ΌΛΥΜΠΟΣ

Αφιερωμένο στο Δημήτριο Φράγκο,

Σεπτέμβριος 2016

Το ταξίδι μας ξεκινάει απο τη Λιβαδειά, μια μικρή και όμορφη πόλη, μίαμιση ώρα από την Αθήνα. Με τον ποταμό να τη διασχίζει από τη μία άκρη στην άλλη και το μικρό αρχαίο θέατρο κοντά στις πηγές , είναι μια πολύ όμορφη πόλη για να επισκεφτεί κανεις, ειδικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιρινού φεστιβάλ, όπου πραγματοποιούνται συναυλίες και θεατρικές παραστασεις. Να μην ξεχνάμε ότι η Λιβαδειά είναι διάσημη και για το σουβλάκι της. Εάν ταξιδεύετε από την Αθήνα προς τον Όλυμπο, κάνοντας μια μικρή παράκαμψη, είναι μια ευχάριστη στάση για φαγητό.

Η δεύτερη στάση μας ηταν στις Ράχες Φθιώτιδος, ένα μικρό χωριό δίπλα στη θάλασσα, όπου μπορεί κανεις να φαει νόστιμα θαλασσινά στο ουζερί του Χρήστου (Το Γιούσουρι). Περάσαμε τη βραδιά μας στις Ράχες και πολύ νωρίς το πρωί γύρω στις 5:30 π.μ. ξεκινήσαμε για τον Εθνικό Δρυμό Ολύμπου. Μετα από δύο ώρες οδήγησης και ενώ ο καιρός δε εδείχνε καλός για μια τόσο μεγάλη πεζοπορία, όλοι, από δέκα εώς εβδομήντα χρονών, ήμασταν έτοιμοι για αυτή την περιπέτεια. . Το νεότερο μέλος της ομάδας μας είναι ο δέκαχρονος Στέφανος, τον οποίο συνοδεύει ο πατέρας του Γιώργος . Μαζί με το θείο του Τάσσο και τον παππού του Δημήτρη είναι τρείς γενιές μαζί που πραγματοποιούν την ανάβαση στον Όλυμπο. Η Μαλβίνα, ξαδέρφη του Τάσσου,είναι ενθουσιασμένη αλλά και αγχωμένη, καθώς είναι η πρώτη της ανάβαση και θα είναι σίγουρα μεγάλη.

Μαζί μας είναι και ο Μπάμπης, παιδικός φίλος του Τάσσου, αλλά και φαρμακοποιός, οπότε έχουμε ότι φάρμακα χρειαζόμαστε, καθώς και κουτί πρώτων βοηθειών. Τέλος,μαζί μας ειναι και ο αστροφυσικός Jeff ο οποίος είναι έμπειρος ορειβάτης. Όλοι μαζί ήμασταν έτοιμοι για μια υπέροχη ανάβαση.

Πρώτα φτάνουμε στη θέση Πριόνια, όπου αγοράζουμε χάρτες και αφήνουμε ένα από τα αμάξια, για τον δρόμο της επιστροφής, καθώς το σημείο εκκίνησης της ανάβασης είναι 4 χλμ, μακριά από τα Πριόνια, στη Θέση Γκορτσιά. Εκεί παρκάρουμε τα υπόλοιπα αυτοκίνητα και ξεκινάμε την αναβασή μας μέσα από ένα ομιχλώδες δάσος με έλατα και οξιές. καθώς δεν υπάρχουν πήγες με νερό στην διαδρομή ο καθένας μας κουβαλάει 2 λίτρα νερό και 3 σάντουιτς στο σακίδιό του. Για τις επόμενες 6 ώρες περπατούσαμεμε σε ένα δάσος μέσα στα σύννεφα. Οι πρώτες μέρες του Σεπτέμβρη είναι ιδανικές για να αποφύγουμε τον πολύ ζεστό καιρό, αλλά αρκετά ριψοκίνδυνες για βροχές. Παρ’ολα αυτά ήμασταν ενημερωμένοι ότι δεν θα υπήρχαν σοβαρές καταιγίδες, αλλά από λίγη εώς αρκετή βροχή και ίσως προς τη κορυφή να συναντούσουμε αέρα, όχι όμως πολύ δυνατό. Πίστευα ότι θα τα καταφέρουμε.

Photo Gallery

Αυτή την εποχή τα λουλούδια δεν είναι ανθισμένα, αλλά περπατάμε μέσα από ένα πανέμορφο δάσος με οξιές (fagus) και λευκόδερμες πεύκες (Bosnian pine – Pinus heldreichii) αναμεμιγμένα με πουρνάρια (taxus baccata), σφένδαμους (Acer Campestre) και φραγκοσυκιές (ju- niperus oxycedrus). H Βόσνιος Πεύκη θεωρείται από τα ιθαγενή δέντρα στις ορεινές περιοχές των Βαλκανίων. Για το ταξίδι μας είχα προετοιμάσει ένα τετρασέλιδο οδηγό για την χλωρίδα της περιοχής, αλλά κάτω από αυτές τις καιρικές συνθήκες, κανένας δεν κοίτάζε ουσιαστικά τα φυτά.

Όπως ανέφερα και πριν, τα λουλούδια δεν ήταν ανθισμένα αυτή την εποχή και από τα φύλλα μόνο ήταν δύσκολο να αναγνωρίσουμε τα φυτά. Όμως, κάποια ενδιαφέροντα είδη μανιταριών τράβηξαν την προσοχή μας. Ελπίζω στην επόμενη ανάβαση στον ‘Ολυμπο, που θα γίνει αυτή τη φορά αρχές καλοκαιριού, να ανακαλύψουμε τα πανέμορφα λουλούδια του Ολύμπου.

Εξαιτίας της απομονωμένης θέσης του, στα σύνορα μεταξύ Θεσσαλίας και Μακεδονίας, ο δρυμός έχει μια μοναδική βλάστηση, αποτελούμενη από Μεσογειακά και κεντρικο- Ευρωπαϊκά είδη. Υπάρχουν επίσης πολλά είδη πανίδας που συναντώνται κυρίως στις Βαλκανικές ορεινές περιοχές καθώς και πολλά ενδημικά. Η Μεσογειακή ζώνη, οριοθετείται από το επίπεδο της θάλασσας εώς και τα 700 μέτρα πάνω από αυτή και αποτελείται κυρίως από πυκνή θαμνώδη βλάστηση και μικρά

δέντρα, όπως πουρνάρι (Quercus coccifera), φραγκοσυκιές (Juniperus oxyce-drus), λευκές δρύες (Quercus pubescens) και κάποια μικρά φυλοβόλλα δέντρα όπως Ευρωπαϊκή τσουκνίδα (australis Celtis), ευρωπαϊκή κρανιά (κράνα), κουτσουπιά (cercis siliquastrum), κ.λπ. Μετά τα 700 μέτρα, αρχίζει το δάσος της μαύρης πεύκης (Pinus nigra), της μακεδονικής ελάτης (Abies borisii-regis) και της οξυάς (Fagus). Στο μεταξύ, είναι δυνατόν να δούμε ευρωπαική πουρνάρα (Taxus baccata), σκωτσέζικη φτελιά (Ulmus glabra), σφένδαμους (Acer Campestre), ελληνική κουμαριά (Αrbutus unedo).

Πάνω από τη δασική ζώνη της οξιάς και της μαύρης πεύκης, από τα 1300 μέχρι και τα 2100 μέτρα συναντάμε τη βαλκανική ορεινή δασική ζώνη, η οποία, κυριαρχείται από τη βοσνιακή πεύκη (pinus heldreichii). Αν πάτε νωρίτερα από τον Σεπτέμβριο, αυτή η περιοχή είναι γεμάτη από όμορφες βιολέτες (Β delpinantha). Κάτω από τα βράχια, μπορούμε να βρούμε το λευκό άνθος carnosa Cardamine και το saxifraga glabella. Άλλο ένα κοινό φυτό, που έχουμε την ευκαιρία να το δούμε, είναι το γεράνι macrorrhizum με τα ροζ άνθη.

Μετά τη δασική ζώνη, ξεκινά η βαλκανική αλπική βλάστηση με αρκετές συστάδες φυτών που αναπτύσσονται σε βράχους και γκρεμούς. Τα πιο κοινά φυτά , που βλέπουμε σε όλο το μήκος της πεζοπορίας, είναι τα Saxifraga Sem- pervivum και Saxifraga scardica, όμως, δεν μπορούμε να τα διαφοροποιήσουμε πραγματικά, επειδή τα λουλούδια τους δεν είναι ανθισμένα αυτή την εποχή . Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα είδη που συναντήσαμε είναι το sedum mag- ellense με λευκά άνθη.

Καθώς, πλησιάζαμε στην κορυφή, οι καιρικές συνθήκες χειροτέρευσαν και δυστυχώς δεν είχαμε καλής ποιότητας αδιάβροχα ρούχα, οπότε αρχίσαμε να γινόμαστε μούσκεμα και να κρυώνουμε. Κάθε βήμα γινόταν δυσκολότερο και πιο απότομο καθώς περνούσαμε από κάποια δύσκολα μονοπάτια. Κάτω από αυτές τις συνθήκες όλοι ήμασταν κάπως ανήσυχοι και τα χέρια μας ήταν παγωμένα, γι’ αυτό και δεν έχουμε πολλές φωτογραφίες από τις τρεις τελευταίες ώρες της ανάβασης. Ο Γίγαντας των Βαλκανίων μας έδειχνε το μυστηριώδες πρόσωπό του. Η βροχή και το κρύο, έφτανε μέχρι τα κόκκαλά μας και δεν μπορούσαμε να δούμε παρά μόνο κάποια βήματα μπροστά μας από την ομίχλη.

Παρ’ όλες τις δύσκολες στιγμές, και έχοντας λίγο φοβηθεί και στρεσσαριστεί, καταφέραμε να φτάσουμε στην κορυφή όπου βρίσκεται το καταφύγειο. Τα 13,6 χλμ μέσα σε 9 ώρες με άσχημες καιρικές συνθήκες, ήταν η πιο αξέχαστη και συναρπαστική πεζοπορία, που έχουμε κάνει ποτέ. Τώρα ήταν ώρα πια να στεγνώσουμε τα ρούχα μας μπροστά στην παλιά σόμπα, να πιούμε τη ζεστή σοκολάτα μας και να φάμε μια υπέροχη μακαρονάδα,στα 2.700 μέτρα υψόμετρο, ενώ οι αστραπές και οι βροντές μαστίγωναν το τοπίο γύρο μας.

Το καταφύγειο ονομάζεται “Γιώσος Αποστολίδης” βρίσκεται στα 2.697 μέτρα και έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει 80 άτομα. Πήρε το ονομά του από τον ιδρυτή του Γιώσο Αποστολίδη, ο οποίος σκοτώθηκε σε ένα αναβατικό ατύχημα, το Πάσχα του ́67, σε μια ανάβαση στην κορυφή του Μύτικα. Λειτουργεί,απο την αρχή του καλοκαιριού εώς το φθινώπορο προσφέροντας γευστικότατο φαγητό στους επισκέπτες, μετά από την δύσκολη ανάβαση. Τμήμα του ισογείου του καταφυγίου (Τζαμαρία) λειτουργεί τη χειμερινή περίοδο σαν καταφύγιο ανάγκης, παρέχοντας μόνο βασικές υπηρεσίες ύπνου και θέρμανσης.

Κατά τη διάρκεια της ανάβασης, χρησιμοποιήσαμε μια εφαρμονή του κινητού, που λέγεται “AlpineQuest” και διαθέτει όλα τα μονοπάτια, οπότε δεν ανησυχούσαμε ότι θα χαθούμε. Μπορούσαμε να εντοπίσουμε πόσο είχαμε περπατήσει, ποιά ήταν η ταχυτητά μας, σε ποιό σημείο και πόση ώρα κάναμε διάλλειμα, την διαφορά υψομέτρου, κτλ…Η εφαρμογή είναι αρκετά ανεπτυγμένη και δίνει λεπτομερή στατιστικά στοιχεία. Καθώς η μπαταρία του κινητού μου, δούλευε για εννέα συνεχόμενες ώρες με αυτή την εφαρμογή ανοιχτη, είμασταν τυχεροί, αλλα πρέπει να γνωρίζεται οτι δεν υπάρχει η δυνατότητα φόρτισης στο καταφύγιο, επομένως είναι απαραίτητο να έχετε έναν εξωτερικό φορτιστή. Στο καταφύγιο υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα μέσω μιας γεννήτριας η οποία παράγει ρεύμα μόνο για το μαγείρεμα και τις άλλες απαραίτητες λειτουργίες του καταφυγίου. Η γεννήτρια κλείνει στις δέκα, επομένως καλό είναι να έχετε μαζί σας και ακουστικά.

Το επόμενο πρωί πάλι δεν βλέπαμε τίποτα, καθώς είμαστε ακόμα ανάμεσα στα σύννεφα. Όμως φυσούσε και τα σύννεφα κινούνταν γρήγορα, έτσι ο καταγάλανος ουρανός μας έδειχνε τον πρόσωπό του μέσα από μικρές τρύπες ανάμεσα στα σύννεφα. Θα μας επέτρεπε άραγε ο Δίας να απολαύσουμε την κατάβαση? Πριν ξεκινήσουμε τη δεύτερη μέρα πεζοπορίας βγάλαμε όλοι μαζί την απαραίτητη αναμνηστική φωτογραφία μπροστά από το καταφύγιο. Όλοι χαμογελούσαν μέχρι στιγμής.

Για τον δρόμο της επιστροφής προς τα Πριόνια, είχαμε διαλέξει ένα διαφορετικό μονοπάτι, που είναι λίγο πιο επικίνδυνο στην κορυφή αλλά πιο σύντομο. Αυτό το κομμάτι της διαδρομής μας φοβίσε λιγάκι, διότι για κάποια χιλιόμετρα, έπρεπε να περπατήσουμε σε ένα αρκετά στενό μονοπάτι, ενώ από την αριστερή πλευρά ήταν ο γκρεμός, επομένως δεν υπήρχε η επιλογή να πέσουμε. Βαδίζαμε με πολύ προσεκτικά βήματα, απολαμβάνοντας την υπέροχη θέα του Θρόνου του Δία, αλλά και την παρέα των απειλούμενων με εξαφάνιση ελάφιων του Ολύμπου.

Για λίγο, δεν διαφέραμε σε τιποτα από τα ελάφια και τα αγριοκάτσικα, αλλά καθώς κατηφορίζαμε το μονοπάτι γινόταν όλο και λιγότερο επικίνδυνο. Βλέπαμε όλο και περισσότερο τον γαλάζιο ουρανό, σταματούσαμε να βγάλουμε κάποιες φωτογραφίες, προσπαθούσαμε να “αδράξουμε” τις στιγμές.

Μια από αυτές τις στιγμές είναι όταν είδαμε ένα κοπάδι αγριοκάτσικα να μας κοιτουν απο τις παρυφές της κορυφής του Ολύμπου, Μύτικα, όπου σκοπεύουμε να ανεβούμε στην επόμενη αναρίχησή μας. Τα αγριοκάτσικα (Rupicara), περνούν το διάστημα μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου στην αλπική ζώνη ενώ από τον Ιανουάριο μέχρι τον Ιούλιο κατεβαίνουν προς τα σύνορα του δάσους. Είναι ένα εγγενές είδος στις χώρες των Βαλκανίων αλλά δηλώνονται ως απειλούμενα στην Ελλάδα. Οι κύριες απειλές ποθ αντιμετωπίζουν είναι η λαθροθηρία και η όχληση από τους τουρίστες. Γνωρίζοντας το, τραβήξαμε κάποιες φωτογραφίες από μακριά και συνεχίσαμε την καταβασή μας.

Ο πρώτος Ελληνικός Εθνικός Δρυμός είναι το όρος Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της χώρας, το δεύτερο υψηλότερο στα Βαλκάνια, το οποίο πήρε αυτή τη θέση απο το 1938. Δεδομένου ότι είναι μια υψηλής οικολογικής σημασίας περιοχή, η UNESCO την χαρακτήρισε ως βιολογικό ατμοσφαιρικό απόθεμα της γης και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα την ανακύρηξε ως μία από τις πιο σημαντικές περιοχές για τα πουλιά της Ευρωπαϊκής ηπείρου . Ο δρυμός ανήκει επίσης στοΕυρωπαϊκό Δίκτυο, Natura 2000, ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας. Σαν Εθνικός Δρυμός, οι επισκέπτες θα πρέπει να σέβονται τους κανόνες, να μην ξεριζώνουν φυτά, να μην καταστρέφουν τυχόν δίχτυα, βράχους ή μονοπάτια, διαλέγοντας συντομότερους δρόμους και προκαλώντας με αυτό τον τρόπο, διάβρωση του εδάφους.

Μια από τις συγκινητικότερες στιγμές σε αυτή την πανέμορφη πεζοπορία, ήταν η στιγμή που έβγαλα φωτογραφία τον Τάσσο με τον πατέρα του. Ήταν η δεύτερη φορά, που πατέρας και γιός, ανέβαιναν στον Όλυμπο. Ύστερα από 20 χρόνια, περπάτησαν ξανά στα ίδια μονοπάτια, ίσως στις ίδιες πέτρες και βράχους, είδαν την ίδια θέα, που δεν έχει αλλάζει εδώ και χιλιάδες χρόνια. Αυτή τη φορά όμως ήταν και ο εγγονός στην ομάδα. Αυτό θα πρέπει να γίνει οικογενεική παράδοση και προσμένω να επιστρέψουμε εδώ στο μέλλον, και με τα δικά μας παιδιά .

Η μισή διαδρομή της επιστροφής ήταν μέσα στο δάσος, με πολύ καλύτερες καιρικές συνθήκες και ευκολότερα μονοπάτια. Αυτή τη φορά παρατήσαμε περισσότερο γύρω μας, και είδαμε διάφορα φυτά και λουλούδια. Τα μανιτάρια δεν διακρίνονταν εύκολα στις κρυμμένες γωνιές τους, όμως ο Γιώργος γνώριζε τα μυστικά τους και με μεγάλη του χαρά μας τα έδειχνε.

Μετά από 12 χλμ και 7 ώρες ήμασταν πίσω στο κέντρο επισκεπτών, όπου θα ήπιαμε ένα αποχαιρετιστήριο καφέ και μετά επιβιβαστήκαμε στα οχήματά μας για την επιστροφή πίσω στο σπίτι, με ένα γλυκό πόνο στο κορμί μας αλλά με την χαρά της εμπειρίας του Ολύμπου. Αυτή ήταν η καλύτερη ανάβαση της ζωής μου, με καταπληκτικούς ανθρώπους και αδημονω για την επόμενη ανάβαση με την ίδια ομάδα.

Μεταφράστηκε από Malvina Ekonomou Συντάχθηκε απο τον Gozde Saral

* Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Michel Grenon που βοήθησε στην αναγνώριση των ειδών χλωρίδας.

* Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Γιώργο Ζαχαρόπουλο για τον εντοπισμό των ειδών μανιταριών.

Αυτό το άρθρο είναι επίσης διαθέσιμο στα Τουρκικά και Αγγλικά.

Photo Gallery.